هویت ملی و میهن دوستی

"ملت نیز همانند فردانسان فرجامِ گذشته دراز آهنگی است سرشار از تلاش ها، از خودگذشتگی ها و فداکاری ه....میراثی از سرافرازی ها و دریغ های گذشته...در کنار هم رنج بردن و شادی کردن و امید بستن...."

 ملت چیست؟ ارنست رونان

ملیت نتیجه تخیل جمعی ساکنان یک سرزمین (و مهاجرینی که همچنان دل در گرو آن سرزمین  دارند) و باور جمعی به نمادها و اسطوره های ملی است.  ملی گرایی نوین در شکل مثبت آن، با ایجاد انگیزه همکاری حول یک محور مشترک نیروی محرکه تغیرات بسیار مثبتی شده است . از سوی دیگر، شکل منفی آن دست آویزی شده تا با سو استفاده از نمادها و سازه های اجتماعی (همچون نژاد) به نیرویی ویرانگر و مخرب بدل شود. جمهوری اسلامی که در ابتدا "امت" را به عنوان جایگزینی برای ملت مبنای فعالیتهای ایدئولوژیک خود قرار داده بود رفته رفته ترکیبی معوج از تشیع و ملی گرایی (شیعی-آریایی) را برای توجیه عملکرد خود و به ویژه سیاست های منطقه ای خود ارائه داده است.

ایران نوین به ملی گرایی مثبت و ایجابی در برابر ملی گرایی منفی قائل است. 

 در ملی گرایی منفی، نمادهایی همچون پرچم، مرز، سرود و...تنها برای تهییج عمومی و حذف "دیگران" به کار می رود و به "یکسان سازی" اهتمام می ورزد. اتحاد و یکپارچگی بهانه ای می شود برای مبارزه با هرگونه تکثر و تنوع و تقلیل ملت به مفهومی همگن وبدون ابتکار و نو آوری. زبانها ، رسوم، فرهنگ ها، باورهای دینی و غیر دینی غیر همسو با نسخه ملی حذف می شوند. همینطور هویت ایرانی در اغراق بر غرور ملی کاذب و بدون تحیلیل نقاط تاریک و روشن تاریخش. توهم امپراطوری و هزینه هنگفت مالی و سیاسی برای  حمایت از شبه نظامیان –اولویت ایدئولوژی بر منافع ملی و مردمی از جمله دیگر جنبه های ملی گرایی منفی هست. ملی گرایی منفی نیز بصورت نژاد پرستی ، قوم گرایی و هویت سلبی ،ایرانی هستیم چون ...نیستیم، گاه بروز میکند. 

در ملی گرایی مثبت ضمن اهمیت دادن به یک پرچم و سرود ملی، از سو استفاده صرفا احساسی از نمادهای ملی پرهیز میشود. همینطور ضمن تعهد به یکپارچگی ایران و همبستگی ملی، در راستای تکثر، تنوع و کوناگونی اندیشه ها، باورها، زبان ها و اقوام تلاش می ورزد و رفاه ایران آینده را در سایه این تنوع  قابل تحقق می داند. این نگاه، هویت ایرانی را در تجربه مشترک شیرین و تلخ گذشته و یک چشم انداز برای آینده متکی بر همکاری فراگیر تعریف می کند. در این راستا افتخارات گذشته وتاریخ ایران بر مبنای پژوهش و کشف حقیقت و در راستای غرور ملی متکی بر دستاوردهای گذشته وتلاش برای ایرانی پیشرفته در آینده مورد تاکید قرار می گیرند. همینطور، در راستای دفاع از منافع ملی در منطقه اقدام می کند ولی از حیف و  میل منابع ایران، حمایت از گروههای شبه نظامی و تنش زایی مداوم برای ایجاد "ریز امپراطوری" منطقه ای پرهیز خواهد کرد. ملی گرای مورد نظر ما یک ملی گرایی فراگیر و همه شمول (Inclusive) میباشد.

رژیم اسلامی با توجه به دیدگاه ادیولوژیک اسلامگرایانه اش و بی اهمیت بودن منافع ملی ، نهتنها در جهت تضعیف هویت ایرانی و ملی اقدام کرده است بلکه در جهت ضربه به تمامیت ارصی کشور برای تامین منافعش اقدام کرده است.  در سالهای اخیر تمامیت ارضی ایران به ویژه در قلمرو دریایی و مرزهای آبی و جه المعامله و قربانی داد و ستدهای سیاسی حکومت اسلامی به ویژه با چین و روسیه گشته است. .ما نیاز به بازنگری تمامی قراردادهای تقسیم دریای مازندران با کشورهای حوزه این دریا که توسط رژیم اسلامی منعقد شده است داریم. یک گروه کارشناس حقوقی باید تمام ابعاد قرارداد ایران با شوروی سابق و همچنین قراردادهای جدید امضا شده را بررسی کند. همینطور لغو قراردادهایی که رژیم اسلامی بدون شفافیت و پاسخگویی با دیگر کشورها بر سر منافع، منابع و مرزهای زمینی و آبی بسته است.  در مورد خلیج فارس بایستی در صدد احیای حقوق کامل ایران بر منابع آبی، زیستی (حق ماهیگیری) و سوختی (منابع گاز) در خلیج فارس و دریای عمان بوده و  مالکیت ایران بر اجزایر سه گانه (تنب کوچک، تنب بزرگ و ابوموسی) بایستی تاکید شود و این نه تنها از دیدگاه یکپارچگی که از بعد منافع ملی و استراتژیک بسیار مهم است.

سرفصل های مطالعاتی به شرح زیر خواهند بود:

  •  تعریف هویت، هویت فردی، هویتهای اجتماعی( هویت قومی, هویت فرهنگی, هویت ملی)

 

  •  شکل گیری هویت ملی در ایران:  هویت ملی تا قبل از مشروطه، هویت ملی در دوران پهلوی اول و دوم، هویت ملی پس از انقلاب ۱۳۵۷ و اثرات هویت اسلامی سیاسی بر آن.

 

  • هویت ایرانی و اسلام

 

  •  مدرنیته و مدرنیزاسیون:  مدرنیته و مدرنیزاسیون ، تاریخچه پیدایش مدرنیته و تحولات آن در ایران ،مدرنیته و هویت ملی در ایران

  • هویت ملی و جهانی شدن

 

  •   ارزیابی هویت ملی و چالشهای مرتبط با آن در ایران امروز: 

    • همبستگی اجتماعی در ایران امروز، ملی گرائی و میهن دوستی در ایران امروز

    • هویت ملی و هویتهای قومی و زبانی ( این موضوع با همکاری با گروه حقوق اقلیتهای قومی ایران نوین مورد بررسی قرار خواهد گرفت).

 

  •  راهکارها برای برون رفت از چالشها:

    • باز تعریف هویت ملی : تاکید بر پویا بودن و قابل تغییر بودن هویتها و کثرت گرائی در هویت ها

    • ایجاد وفاق بین هویت ملی و هویت های قومی و زبانی

    • چگونگی برنامه ریزی برای اجرای راهکارها در نظام دموکراتیک آینده  

 

هویت ایرانی و مدرنیته:

گفتگویی با دکتر هودشتیان

در مصاحبه ای که با دکتر عطا هودشتیان داشتیم از او خواستیم که دیدگاهش درباره مدرنیته و هویت ایرانی و ارتباط این دو با هم را برای ما توضیح دهد. به طور دقیق تر، آیا مدرنیته روی هویت ایرانی اثر گذاشته است ؟ چگونه ؟

برای پاسخ به این پرسش نخست باید تعریف مدرنیته و هویت ایرانی را بدانیم. مدرنیته یک تحول تاریخی است که خاستگاه آن در غرب است. این تحول در طی چندین سده انجام گرفته و شامل ویژگی های زیر می باشد:

  •   مدرنیته خود را در علوم جدید و فلسفه آشکار می کند.

  •   تحول در علم و عمل سیاست: تاکید بر استقلال قدرت سیاسی ( جدائی نهاد دین از نهاد سیاسی ).

  •  اصلاحات دینی (اشاره به پروتستانتيسم در آیین مسیحیت) و تاکید   بر فردیت  سرمایه داری جدید، بازار آزاد و نوعی لیبرالیسم.

    بنابراین، هسته مرکزی تعریف بنیادین مدرنیته در موارد زیر خلاصه می شود:

  • فردیت آزاد

  • جامعه مدنی

  • چندگانگی قدرت در حوزه سیاسی

  • بازار آزاد

     .در ادامه، عطا هودشتیان به موضوع هویت ملی ایرانیان می پردازد 

هویت ما در ایران همیشه یک هویت دوگانه بوده. به بیان دیگر، دو شاخص اصلی ویژگی های تاریخی هویت ما را ساخته اند و سپس در طول صد و پنجاه سال گذشته به تدریج مدرنیته هم در آن جا پیدا کرده.

اولین شاخص در شکلگیری هویت ایرانی که هنوز هم پایدار است سنت است. سنت در اینجا از دین جدا است. در واقع سنت اشاره دارد به ارزشهائی که به آن معتقد هستیم، بی آنکه آسمانی باشند. سنت از دل جامعه بیرون می آید. سنت در ایران خودش را در ادبیات، شعر، روایت های دینی و اسطوره ها آشکار می کند. دومین شاخص هویت، دین است. منظور از دین در اینجا باورهای افراد جامعه است و نه دین سیاسی. سومین ویژگی هویت تاریخی ما در ارتباط با ابزار آلات مدرنیزاسیون و تاثیر آن بر تحول جامعه ایران می باشد: ایجاد مدارس مدرن، راه آهن، کارخانه ها، شناسنامه، سربازی، دانشگاهها و غیره. بعد چهارم هویت ملی در ارتباط با جهانی شدن و جود شبکه های اجتماعی و دنیای دیجیتالی است. هویت ما به جهان متصل و در پیوست با آن است، واین خود نتیجه مدرنیته است.

 در بخش پایانی، هودشتیان نگاهی کوتاه به ارتباط مدرنیته و هویت ایرانی دارد :

خاستگاه مدرنیته  در غرب و به طور خاص از دوران رنسانس است. فراورده های این مدرنیته در جهان پخش شده. یکی از تاثیرات مدرنیته عقلانیت یا تفکر عقلگرا است. درک این نوع تفکر و عمل به آن برای یک جامعه سنتی بسیار دشوار است. جامعه امروز ما به این نوع تفکر عقلگرا نیاز دارد، به ویژه در حوزه اجتماع، فرهنگ، جامعه مدنی و سیاست.  

 

  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube
  • Instagram
OIP.jpg
  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube
  • Tumblr Social Icon
  • Instagram

ایران نوین

تمام حقوق ساخت سایت و مطالب آن متعلق به ایران نوین میباشد

بروز شده :  اردیبهشت۱۳۹۹ 

Copyright © 2020  Modern Iran